
براساس آيين كهن كشورمان، هرساله از روزهاي مياني اسفند ماه با شروع خانه تكاني، به استقبال نو شدن ميرويم. فرشهاي شسته شده از بالاي پشت بام خانه هاي شهر آويزان ميشوند، پنجره ها بيپرده مي شوند، ده ها نفر را مي ببيني كه بالاي نردبان رفته و شيشه ها و ديوارها را تميز مي كنند. اين سنت زيبا، گاه در اثر عدم رعايت نكات ايمني و سلامتي تبديل به عاملي مي شود كه سلامت اعضاي خانواده به ويژه خانم ها را در معرض خطر قرار ميدهد. بيماريهاي تنفسي، كتفدرد، گردندرد، مسموميتها، كمردرد، سوزش و خارش پوست دست و ... از جمله رايج ترين عواقب و پيامدهاي خانه تكاني غيراصولي و نادرست است. اين مطلب توصيههاي متخصصان است كه با در نظرداشتن نكات خيلي ساده ميتوان خانه تكاني ايمني داشته باشيم بدون آنكه به سلامتي ما لطمه اي وارد شود و مجبور نباشيم كه ايام نوروز را با كلكسيوني از انواع بيماري ها شروع كنيم.آسيبهاي تنفسي و مخصوصاً آسيب به حنجره، به دليل استفاده بيرويه و عدم رعايت نكات ايمني در استفاده از مواد سفيد كننده و پاك كنندههاي شيميايي در اسفند ماه، شايع تر از هميشه است. بدترين شيوه استفاده از مواد پاك كننده و شوينده اين است كه آن ها را با آب گرم مخلوط كنند و يا از آن ها در محيط هاي بستهاي كه بخار آب وجود دارد، استفاده كنند. در واقع پيشنهاد اين است كه از مواد شوينده و پاك كنندهاي استفاده شود كه آسيب كمتري مي رساند، مثلاً استفاده از پودرهاي شوينده كه آنزيم هم دارد، بسيار امن تر از استفاده از مواد سفيد كننده اي است كه بخار دارند. در كل، مواد شوينده شيميايي را كه بخار ميكنند از برنامه تميزكاري حذف كنيد، مگر آنكه در جايي باشيد كه جريان سريع هوا، بخارها را پراكنده ميكنند. در غيراين صورت هر چقدر هم كه احتياط كنيد، باز هم احتمال آسيب وجود دارد.اولين و بهترين اقدام پس از بروز اختلال، قرار گرفتن در معرض جريان هوا است، چرا كه استنشاق هواي تازه، تنفس را تسهيل ميكند و باعث ايجاد آرامش مي شود. خوردن شير نيز در اين روزها توصيه ميشود، چرا كه مواد شوينده اي نظير وايتكس، علاوه بر آسيب رساندن به ريه و حنجره، مسموميت هاي داخلي را هم باعث مي شود.مواد شيميايي فوق الذكر داراي تركيبات آلي فراري هستند كه به سرعت در فضا منتشر شده و داراي اثرات سوء متعدد از جمله سوزش چشم و آلرژيهاي مختلف تا سرطان هستند. بهترين اقدام براي مسمومان ريوي، خروج سريع فرد از محل سربسته و استفاده از هواي آزاد و تماس با اورژانس جهت تجويز اكسيژن و مصرف داروهاي ضدالتهابي است. زنان خانه دار از مصرف مواد شوينده در فضاهاي بسته خودداري كنند و ماسك هاي تنفسي و دستكش حتما مورد استفاده قرار بگيرد. ضمنا از ياد نبريد كه يكي ازخطرات نظافت نوروزي، برق گرفتكي در اثرشستوشوي لوازم برقي مانند لوستر، چراغ روشنايي كليد برق و... است، لازم است اول برق وسيله برقي را قطع كنيد و بعد آن را تميز كنيد.
حملات آسمي
حملات بيماري آسم از جمله مواردي است كه در شب عيد در اورژانس ها زياد ديده مي شود. امروزه اغلب زنان براي شستوشوي سرويسهاي بهداشتي خود از مايع هاي شيميايي نظير انواع سفيد كننده ها و جوهر نمك استفاده مي كنند و از آنجا كه سرويس هاي بهداشتي در فضاي بسته و كوچك قرار دارند، قرار گرفتن زياد در اين فضاها مي تواند آسيب زيادي را به ريه افراد وارد كند. همچنين استفاده از اين شويندهها باعث تشديد بيماري در افراد مبتلا به بيماري آسم مي شود. به هنگام استفاده از شوينده هاي شيميايي، استفاده از ماسك بسيار ضروري است اما وجود هواكش و بازكردن پنجره ها در اين زمينه، مي تواند تا حد زيادي از بروز آلرژي ها جلوگيري كند.
كمردرد
بدون شك كمردرد بزرگ ترين مشكلي است كه زنان خانه دار هنگام خانه تكاني با آن مواجه مي شوند. معمولا كمردرد روزهاي آغاز سال نو، خانم خانه را آزار مي دهد. جابهجا كردن و يا بلند كردن اجسام سنگين بدون رعايت اصول صحيح، مهم ترين عامل ابتلا به كمر درد است كه گاه تا آخر عمر، فرد مبتلا را رنج ميدهد.در اين ايام، خانم ها فشار مضاعفي به جسم خود وارد مي آورند، در صورتي كه با يك برنامه ريزي صحيح ميتوان قدم به قدم تمام امور مربوط به نظافت و تميز كردن منزل را بدون به خطر انداختن سلامت و تندرستي جسم انجام داد. براي آنكه دچار كمردرد نشويد، بهتر است هنگام برداشتن اجسام از روي زمين و يا جابهجا كردن آن ها، پشت خود را صاف نگه داريد و قوز نكنيد بلكه زانوها را خم كرده و براي تحمل وزن جسم به عضلات پاي خود تكيه كنيد. اين كار موجب ميشود فشار ناشي از وسايل سنگين به جاي كمر به مفصل ران منتقل شده و از گرفتگي هاي عضلاني و دردهاي ناگهاني عضلات، به ويژه كمر جلوگيري شود. همچنين اگر جسم سنگيني را از زمين بلند كردهايد، براي چرخش به جهت خاصي، هرگز بالاتنه خود را از محل كمر به آن سمت نچرخانيد، بلكه تمام بدن را از محل پاها به آن سمت برگردانيد. متخصصان توصيه ميكنند اشياي سنگين را به سرعت و با يك حركت سريع و ناگهاني از روي زمين بلند نكنيد. هرگز در حالي كه جسم ديگري را با يكي از دستهاي خود بلند كردهايد، سعي نكنيد با دست ديگر، جسم سنگين ديگري را بلند كنيد. اگر اصرار داريد هر دو بار را هم زمان حمل كنيد، ابتدا باري را كه در دست داريد زمين بگذاريد و سپس هر دو جسم را به طور همزمان و با هم بلند كنيد.
حساسيت هاي پوستي
هيچ خانمي دوست ندارد در ايام عيد، پوست ترك خورده يا حساسيت پوستي داشته باشد. دستكش در اين موارد نقش بسيار مهمي دارد. سعي كنيد تا آن جا كه ممكن است از تماس مستقيم دست ها با انواع مواد شوينده و پاك كننده خودداري كنيد. اكثر مواد شوينده ازPH استاندارد برخوردار نيستند و به همين دليل مي توانند سبب تحريك پوست دست شوند. اگر پوست حساسي داريد بهتر است ابتدا يك دستكش نخي و سپس روي آن يك دستكش لاستيكي دست كنيد؛ زيرا گاهي اوقات پوست به لاستيك دستكش حساسيت نشان مي دهد.
سقوط آزاد
گاهي در صفحه حوادث، خبر ناخوشايند سقوط مرد خانواده را به همراه فرش از پشت بام مي خوانيم. بررسي ها نشان مي دهد ميزان حوادث و سقوط از ارتفاع در اين ايام افزايش مييابد. دست شكسته و پاي شكسته از صحنه هاي تكراري روزهاي خانه تكاني است. البته تنها پشت بام خطر ندارد، نردبان نامطمئن هم به همان اندازه ميتواند خطرناك باشد. درصورت استفاده از نردبان يا چهار پايه، بايد از سطح اتكاي آن با زمين كاملا مطمئن شد و از نوع استاندارد و نردبان دو طرفه استفاده كرد. كارشناسان ايمني توصيه مي كنند كه در زمان پاك كردن شيشه و پنجرههاي منزل، احتياط لازم و ضروري است و از رفتن روي نرده ها يا قرنيزها بايد جداً خودداري كرد.